مواضع نوره را قبل از آن ، اندك چرب نمايد تا از سوزانيدن محفوظ ماند ، و بعد از آن به حنا بمالد كه امان از جذام و برص و آكله است تا مرتبه‌اى ديگر . « 1 » و تمام بدن را بعد از آن به حنا ماليدن ممدوح و مزيل فقر است . « 2 » و ناخن‌ها اگر از نوره ، بدرنگ و شبيه به ناخن مرده بشود عيب ندارد كه آن‌ها را به حنا رنگ كنند . و استعمال نمودن حنا را به غير از اين اقسام مذكوره در احاديث تلويحى و تصريحى بر آن نيست ، خصوصا براى مردان و به اين قسم كه در اين زمان‌ها متعارف شده است كه مردها در غير وقت نوره ايضا دست و پاى خود را خضاب و سير رنگ مىنمايند ، بلكه احاديث در انكار و بر خلاف آن بسيار است « 3 » مگر اين‌كه از جهت تداوى باشد يا آن‌كه احاديثى كه متضمن انكار است حمل بر تقيه بشود ؛ چون‌كه مذهب عامه انكار است ايضا و شيعه مأمور شده است كه به خلاف عامه بگيرد كه رشد و هدايت در آن است . و آب حنا را در حمام بعد از گرم شدن بدن و متفتح شدن عروق در دهن نمايد و مضمضه كند تا آن‌كه درد دندان را نبيند و در گرفتن ناخن‌ها اگر روز جمعه را اختيار كند افضل خواهد بود « 4 » ، و ابتدا به انگشت كوچك دست چپ بنمايد ، و ختم را به انگشت كوچك دست راست بكند « 5 » يا به عكس اين ، و هردو قسم روايت شده است و خوب است ، و لكن آن‌چه از كلمات ديوان جناب امير عليه السّلام مشهور است اين است كه قلّم اظافيرك بسنة و ادب * خوابس اليمنى و اليسرى اوخسب « 6 » يعنى بگير ناخن‌هاى خود را به طريق سنت پيغمبر و ادب شريعت آن جناب ، و آن اين است كه ابتدا به دست راست بنما و به ترتيب حروف خوابس بگير و اختتام به دست چپ بنما [ و ] به ترتيب حروف اوخسب بگير . و هريك از اين دو كلمه ، پنج حرف است كه اشاره به اسم پنج انگشت است . پس مراد از خا ، خنصر و از واو ،

--> ( 1 ) . ر . ك : وسائل الشيعه ، ج 2 ، ص 73 به بعد ، باب 35 . ( 2 ) . همان . ( 3 ) . در ذمّ حنا روايتى پيدا نكردم ، البته در بعضى روايات هم‌چنان‌كه گذشت ، آمده كه موى سفيد نشانه وقار است . ( 4 ) . ر . ك : ص 696 همين كتاب ، پاورقى شمارهء 7 . ( 5 ) . اصول كافى ، ج 6 ، ص 492 ، ح 16 و من لا يحضره الفقيه ، ج 1 ، ص 73 ، ح 305 . ( 6 ) . ر . ك : ديوان منسوب به حضرت على عليه السّلام ، ترجمه مصطفى زمانى ، ص 75 ، رقم 204 .